Advies & info

Fretten

In onze praktijk zien we heel regelmatig fretten als patientjes. Dit komt omdat we de dierenarts zijn van de frettenstichting (www.frettenstichting.nl). Deze opvang heeft bijna wekelijks ‘nieuwe’ fretten. Deze fretten worden gecastreerd, gevaccineerd en gechipt voordat ze herplaatst worden. Onderstaande tekst komt dan ook van de frettenstichting.

Castratie van de mannelijke fret (ram)

Het mannetje gaat tijdens de bronstigheid sterker ruiken omdat hij meer huidvet produceert zijn vacht vetter wordt en verkleurd. Ook worden zijn balletjes groter en zal hij vaker gaan schuiven met zijn geslachtsopening over allerlei obstakels in huis en laar hij dan een paar druppels urine achter. Ook wordt hij rusteloos en vertoont dekneigingen op alles wat los en vast zit. Daarom wordt het dan ook sterk aangeraden om uw fret te laten castreren.

De testikels van de mannelijke fret worden volledig verwijderd.

De mannetjes kunnen rond de 6 a 8 maanden gecastreerd worden. De geur kan met 90 % afnemen.

Castratie van de vrouwelijke fretten (moertje)

Een vrouwelijke fret wordt meestal loops tussen begin februari en eind augustus. Er zijn echter al vrouwtjes die al in december loops worden. De loopsheid van het vrouwtje kun je zien aan de gezwollen vulva die de vorm aanneemt van een zogenaamd ‘koffieboontje’. Qua gedrag kan het vrouwtje ook veranderen. Ze heeft behoefte om te gaan slepen met voorwerpen of andere fretten. Ze veegt met haar vulva over allerlei obstakels en markeert net zoals het ongecastreerde mannetje, met druppels urine. Als een vrouwtje niet gedekt wordt blijft ze het hele seizoen loops. De vrouwelijke hormonen (oestrogenen) in haar systeem blijven hoog waardoor het beenmerg onvoldoende bloedcellen produceert. Dit noemt men beenmergdepressie. Hierdoor zal ze bloedarmoede krijgen en ontstaan er allerlei bloedingen en ontstekingen. Hierdoor zal het vrouwtje sterven en dit kan soms al binnen twee maanden gebeuren. Daarom is het noodzakelijk een vrouwtje te laten castreren.

Bij de castratie van het vrouwtje worden beide eierstokken compleet verwijderd. Steriliseren zou geen zin hebben want dan blijft het vrouwtje loops. Castratie van een vrouwtje kan vanaf 7 maanden maar het beste is om te wachten tot ze loops is.

Vaccineren

Een fret wordt 1 keer per jaar gevaccineerd tegen hondenziekte. Deze ziekte kan een fret namelijk krijgen. Om te voorkomen dat uw fret deze ziekte krijgt wordt de fret geënt met een speciale puppyenting (Nobivac puppy dp). Deze entstof kan het beste gebruikt worden omdat daar geen andere ziektes in zitten die het immuunsysteem van het fretje onnodig zouden belasten.

Gezondheid

Een gezonde fret is levendig en alert de vacht glanst en voelt zacht aan. De neus is een beetje vochtig en voelt koel aan. De urine is helder en heeft een lichtgele kleur. De ontlasting is stevig en wordt meestal in een krulletje gelegd. De kleur kan variëren van licht tot donkerbruin. Een fret kan niet tegen hoge tempraturen. Bij een tempratuur van 30 graden of meer kan de fret overhit raken. Heeft een fret na 24 uur nog steeds diarree dan is het zaak dat u zo snel mogelijk naar een dierenarts gaat anders kan de fret ernstig uitdrogen. Een fret is erg stressgevoelig en kan daardoor ziek worden (bijv. een maagzweer). Vermijdt daarom stresssituaties.

Groene ontlasting

Groene ontlasting bij de fret is vaak het gevolg van coccidiose. Dit is een infectie door een parasiet in de darmen. Een fret raakt geïnfecteerd door het opnemen van gesporuleerde oocysten (dit zijn gerijpte eitjes van de parasiet) rechtstreeks uit de omgeving ( door ontlasting ve andere fret of besmette kooi). Maar ook door het opeten van een geïnfecteerde tussengastheer (bv muizen) kan een fret besmet raken. De darmparasieten kunnen in kleine ongevaarlijke hoeveelheden in de fret aanwezig zijn zonder dat de fret ziek wordt. Ze zijn dan drager van deze parasiet. De parasieten vormen pas een probleem als ze zich gaan vermeerderen. Dan wordt het darmkanaal aangetast wat in milde gevallen resulteert in (groene) diarree. In ernstige gevallen wordt de ontlasting waterig en er kan zelfs bloed meekomen. De fret droogt hierdoor snel uit wordt lusteloos en wil niet meer eten of drinken. Daarom is het belangrijk zo snel mogelijk naar een dierenarts te gaan.

De symptomen van coccidiose treden meestal op tijdens of vlak na stress (verhuizing, een nieuwe fret erbij, een lange autorit, een frettenspeeldag of verminderde weerstand).

Bij een tijdige ontdekking en behandeling is deze infectie niet dodelijk. Maar als er te lang gewacht wordt zal de fret door uitdroging en bijkomende infecties komen te overlijden.

Bijnierproblemen

In 2004 is de Universiteitskliniek in Utrecht gestart met een onderzoek naar bijniertumoren bij fretten en hoe deze te voorkomen. Eerdere onderzoeken tonen aan dat castratie bij zowel rammetjes als moertjes een rol speelt bij de ontwikkeling van bijniertumoren op latere leeftijd.

Bijniertumoren

Vlakbij de nieren liggen 2 orgaantjes , de bijnieren genaamd. Ze produceren hormonen die belangrijk zijn voor de fret. Waaneer de bijnieren gaan ontaarden, gaan ze teveel geslachtshormonen produceren. Een ontaarding van de bijnieren is in beginstadium vaak goedaardig maar bij enkele fretten kan er zich in een later stadium een kwaadaardige ontaarding (tumor) ontwikkelen.

Symptomen

In het beginstadium vertoont de fret alleen lichte symptomen van deze ziekte in lente, zomer of herfst. Later worden de symptomen duidelijker en zal de fret zieker worden.

Meest voorkomende symptoom is kaalheid; de fret verliest zijn vacht op zijn romp, kop of poten. Soms wordt de fret helemaal kaal.
De vacht zelf voelt dun en dor aan.
Een mannetje kan weer dekgedrag gaan vertonen en met zijn onderlijf over voorwerpen heen vegen. Een vrouwtje kan een gezwollen vulva krijgen (let op een vrouwtje kan ook een gezwollen vulva krijgen als de castratie niet goed is uitgevoerd) en / of met voorwerpen of andere fretten gaan slepen.
Verlies van eetlust (dus ook gewichtsverlies) en minder speels.
Veelvuldig krabben kan een symptoom zijn ( krabben komt ook voor tijdens de ruiperiode).
Moeilijk plassen; door het teveel aan hormonen raakt de prostaat van het mannetje vergroot waardoor zijn plasbuis wordt dichtgedrukt en hij dus moeite krijgt met plassen. In dit geval moet de fret onmiddellijk naar de dierenarts omdat het levensbedreigend is voor de fret.
Let op; genoemde symptomen zijn natuurlijk bij elke fret weer verschillend.

Behandeling

Chirurgie: de ontaarde bijnier wordt verwijderd. De ervaring leert echter dat na korte tijd de

andere bijnier zal ontaarden want chirurgie neemt de oorzaak van de tumor niet weg. En aangezien niet beide bijnieren verwijderd kunnen worden is deze behandeling een tijdelijke oplossing.

Hormoonimplantaat als alternatief voor castratie

Er is een hormoonimplantaat ontwikkeld met het GnRH hormoon als alternatief voor castratie. Deze wordt net als een chip met een dikke naald onderhuids ingebracht tussen de schouderbladen. Het plaatsten van zo’n implantaat is niet pijnlijker voor de fret dan een vaccinatie. Eenmaal aangebracht geeft het implantaat een voordurende lage dosis GnRH-hormoon vrij. De implantaten hebben een werkingsduur van ongeveer twee jaar. Het kan 4 tot 6 weken duren voordat de effecten van het implantaat merkbaar zijn. Het implantaat kan geplaatst worden zodra de fret vier maanden is. Maar liever wat later.

Naast het behandelen van bijniertumoren is het implantaat een goed alternatief voor een chirurgische castratie. De geur van fretten met een implantaat neemt af en blijkt zelfs minder te zijn dan van gecastreerde fretten. Bij mannetjes worden de balletjes kleiner en ook het gedrag verandert, ze zijn makkelijker en hanteerbaarder. Ook bij vrouwtjes kan het implantaat gebruikt worden tegen de loopsheid. Soms kan er na het inbrengen van het implantaat een korte loopsheid of schijndracht optreden maar verder zijn er tot op heden geen bijwerkingen bekend.

Dit implantaat kunt u bij onze kliniek laten inbrengen.

Wat zijn insulinomen

Insulinomen zijn kleine tumoren in de alvleesklier. Het is een ziekte die regelmatig voorkomt bij fretten boven een leeftijd van 3 jaar. In de alvleesklier wordt insuline gemaakt. Insuline is een hormoon dat de bloedglucosespiegel in het lichaam reguleert. Bij tumoren in de alvleesklier wordt een te grote hoeveelheid insuline geproduceerd waardoor de bloedglucosespiegel te laag wordt. Een tekort aan bloedsuiker veroorzaakt een zogenaamde "hypo" een afkorting van hypoglycemie.

Wat gebeurt er bij insulinomen

Een juiste bloedglucosespiegel is belangrijk voor het goed functioneren van de hersenen. Bij een te lage bloedglucose spiegel zullen bepaalde delen van de hersenen op "non-actief" worden gezet. U herkent dit bij u zelf wel door bijvoorbeeld de slappe benen of draaierig worden wanneer u een tijdje niet gegeten heeft.Bij insulinomen is het effect van het op non-actief zetten erger:

Verschijnselen die kunnen duiden op insulinomen:

De achterkant van de fret verzwakt, het lijkt steeds of het fretje wegglijdt of omvalt.
Gauw moe worden en veel slapen.
Moeilijk wakker worden na het slapen.
Gewichtsverlies.
Kwijlen en met de pootjes aan de bek krabben door misselijkheid omdat de bloedglucosespiegel te laag is.
Even wezenloos voor zich uit zitten staren en met het kopje knikken.

De bovenstaande verschijnselen worden meestal niet herkend als verschijnselen van insulinomen. Alleen het eerste, het wegglijden en omvallen, is herkenbaar. Uw fretje loopt vrolijk rond, lekker te spelen, en valt dan zonder reden om, staat op en speelt weer verder. Als u dat vaker ziet gebeuren ga dan naar de dierenarts. Zonder behandeling kunnen er een aantal ernstige klachten bij komen:

Zeer sloom zijn, wat zich uit in erg veel slapen, meer dan normaal.
Ernstige vermagering.
Toevallen, coma en sterfte.
Plotselinge sterfte zonder veel voorafgaande symptomen is mogelijk.

Wat is de oorzaak

De reden van het ontstaan van insulinomen nog niet helemaal duidelijk is lijkt er één belangrijke oorzaak te zijn. Deze oorzaak is een langdurige overstimulatie van de alvleeskliercellen ten gevolge van een overmaat aan koolhydraten in de voeding. Kattenvoer, maar helaas ook een aantal frettenvoeders bevat teveel koolhydraten. En een vroeger veel gebruikte beloning, een rozijntje, zit vol met (natuurlijke) suikers. U kunt zich voorstellen wat er gebeurt met fretten die als beloning een rozijntje krijgen.

De diagnose

Wanneer de bloedglucosespiegel onder de 4 mmol/l komt, in combinatie met één of meerdere van de hierboven beschreven verschijnselen, dan heeft uw fret waarschijnlijk insulinomen. Door uitsluiting van andere oorzaken van een te lage bloedglucosespiegel kan de dierenarts de diagnose met vrij grote zekerheid stellen.Het maken van een röntgenfoto of een echo heeft geen zin, de tumoren zijn te klein om op een echo zichtbaar te maken.

Chirurgische behandeling

De beste behandeling bestaat uit het chirurgisch verwijderen van de kleine tumoren in de alvleesklier (voor een goed resultaat is ervaring van de dierenarts met deze operatietechniek een vereiste). Helaas is het zo dat een operatie het probleem nooit geheel oplost voornamelijk omdat de tumoren zeer klein zijn. Denk aan nog geen millimeter. Alle tumoren vinden is daardoor geen eenvoudige taak. De operatie vermindert de ziekte uiteraard wel maar op andere plaatsen in de alvleesklier onstaan in de loop van de tijd opnieuw tumoren. In het gunstigste geval is uw fretje 2 tot 3 jaar klachtenvrij. Wanneer de klachten terugkeren zaql bijna nooit geopereerd worden. Meestal wordt gekozen voor een oplossing met medicijnen. Wel is het zo dat de hoeveelheid medicijnen lager is dan wanneer direct voor medicijnen wordt gekozen.

Medicinale behandeling

Bij een medicinale behandeling kan gekozen worden uit een medicijn dat de bloedglucosespiegel verhoogd of een medicijn dat de hoeveelheid insuline vermindert.

Corticosteroïden als prednison en dexamethason hebben het vermogen om het bloedsuikergehalte te verhogen. Proglycem is een insulineremmer. Deze medicijnen doen echter niets aan de groei van de tumoren. Nadeel van deze medicatie is onder andere dat ze slecht zijn voor het slijmvlies van het maag-darmkanaal.

Voeding

Het is belangrijk dat een fret met insulinomen regelmatig eet. Zorg dat er altijd eten en drinken aanwezig is.

Het is noodzakelijk om eiwitrijk, koolhydraatarm, voer van goede kwaliteit te voeren zoals Totally Ferret en/of Hill's kitten.
1 maal per dag extra dierlijk eiwit (bijvoorbeeld Carnibest, en klein stukje vlees of ei), Hill's A/D of Royal Canin Convalescence Support Instant Diet.
Geef géén, en we kunnen het niet vaak genoeg zeggen GEEN, suiker bevattende voedingsmiddelen zoals koekjes, rozijntjes, soja producten en dergelijke, hoe lekker fretten dit ook vinden. Deze stimuleren de afgifte van insuline.

Het is voor fretten met insulinomen belangrijker dat ze eten dan wat ze eten. Ga dus niet opeens over van het ene voer naar het andere voer. Zelfs als ze eerst goedkoop supermarkt, eigen merk, kattenvoer kregen en nu Totally Ferret!Insulinomen zijn een omgekeerde vorm van suikerziekte. Suikerziektepatiënten moeten ook, zoals u misschien weet, regelmatig een beetje eten.

Wat te doen als uw fret opeens zeer zwak wordt of een toeval krijgt:

Een toeval of hypo komt door een gebrek aan glucose in het bloed waardoor de hersenen niet goed kunnen werken. Uw fretje heeft bij een toeval een ernstig tekort aan glucose. Glucose is beter bekend als druivensuiker en in bijna iedere supermarkt te koop. Koop wel druivensuikerpoeder, tabletjes zijn veel te groot en krijgt u niet in de mond van een bewusteloze fret! Bij een hypo is een fret bewusteloos of erg zwak waardoor hij niet kan of wil slikken. Druivensuiker wordt gelukkig zeer snel opgenomen, zelfs al door het mondslijmvlies, zodat slikken niet noodzakelijk is.

U hoeft niet veel druivensuiker te geven, een half theelepeltje is al voldoende. U zult merken dat uw fretje vrij snel weer bij zijn positieven is. Bel wel gelijk met uw dierenarts om een afspraak te maken.

Wanneer de toeval of hypo niet kwam door een glucosetekort is druivensuiker niet schadelijk voor de fret, hij wordt er alleen maar hyperactief van. Maar bel wel gelijk de dierenarts met dit soort klachten.

Belangrijk!

U mag alleen maar druivensuiker geven. Druivensuiker is de enige suikersoort die niet omgezet moet worden naar de enige suikersoort die niet slecht is voor de fret namelijk druivensuiker. Bij lichte aanvallen is Nutri-plus gel, nog beter. Deze bevat ook vet waardoor het bloedsuikergehalte beter op peil blijft. Als de fret weer in staat is om te eten kan het beste smaakvol eten aangeboden worden om een tweede dip te voorkomen.

Prognose

De combinatie van een operatie, goed dieet en later medicijnen geeft prima overlevingskansen. Het geven van de medicijnen hoeft ook geen probleem te zijn want uit eigen ervaring weten wij dat een papje Convalescence Support met prednison er in gaat als koek (de spreekwoordelijke koek natuurlijk). Fretten die wat ouder zijn (ouder dan een jaar of zeven) worden meestal niet geopereerd maar alleen medicijnen gegeven en kunnen daar de rest van hun leven prima mee leven.

Bron: De frettenstichting, Wikipedia, en de ervaring met deze patiëntjes.

Actueel

Konijnenvaccinaties 2012

Seniorcare programma

Puppyparty